trang chính | lời giới thiệu | sống lời chúa | truyện ngắn | liên lạc


 

Nguyễn Trung Tây
Miss Saigon: The Vietnamese Fate
translated by Anthony Duc Le
“How painful the woman’s fate is….”
Nguyễn Du

...It does truly seem that
the bones carrying
Vietnamese DNA are not
worth much more than the water hyacinth floating in the river.
We can’t blame people for
not taking their time
to venture into the jungle
looking for Vietnamese bones to take back for public honor in the War Memorial.
Who has the time to dive into the ocean to search for pieces of decaying bones to bring back as signs of regret?


Who told them to be born
carrying Vietnamese DNA in their cells?


 

Unlike watching the great musicals "Les Miserables" or "The Phantom of the Opera," the Vietnamese audience who lived at the time of the Republic of South Vietnam in general and before the year 1975 in particular, watching the musical extravaganza “Miss Saigon” will be more sensitive and aware of the details depicted in the musical than a “foreign” audience would be, owing to the props and the scenes on stage reminding them of the situation in South Vietnam during the last days before the fall of Saigon, high-lighting the ill fated Vietnamese people, and in particular, the ill-fated Vietnamese woman before and after 1975. 

 

I. “Miss Saigon”
“Miss Saigon” opens in a stifling humid Saigon in the last days of April 1975 and closes in Bangkok, Thailand, with its red and green lights flashing on city store fronts in 1978. “Miss Saigon,” with music written by Claude-Michel Schonberge, lyrics by Richard Maltby Jr. and Alain Boublik, produced by Cameron Mackintosh and Alian Boublik, appeared for the first time at the Drury Lane Theatre in London on 20 May 1989. Since that time and after making its debut on numerous world stages, “Miss Saigon” continues to mesmerize millions of theatre goers all over the world.

“Miss Saigon,” an adaptation of Giacomo Puccini’s musical Madame Butterfly, revolves around the life of a young Vietnamese woman named Kim. Her parents die as a result of bombing in the war. She loses her way only to find herself in Saigon trying to stay alive. Kim ends up working for a “papasan” named Engineer who is of French-Vietnamese blood. Kim meets Chris, a marine who guards the American Embassy in Saigon. The two fall in love, and the result of this affair is a little boy named Tam. Unfortunately, Saigon in the last days of April 1974 falls into total chaos, forcing Chris to climb into a helicopter to escape in panic, leaving behind Kim and the baby that has begun to grow inside her womb.

Chris returns to the United States and marries Ellen. As for Kim, after years of struggling in the country now represented by the red and yellow star flag, she escapes to Thailand with little Tam in 1978. Tam is reunited with his father in the new land, but Kim ends her life with a bullet. “Miss Saigon” concludes with Chris holding Kim in his arms and crying; at the same time, Ellen, Chris’ wife, "joyfully" opens wide her arms to take little Tam into her heart.

“Miss Saigon” is over two hours long, with Kim and Chris as the main performers along with a large supporting cast. Beside the music itself, the sound and the lighting of “Miss Saigon” is marvelous. When the American helicopter appears on the stage, the audience can sense the sky and the shaking of the earth beneath their feet as it tries to find a place to land on the rooftop of the American embassy on April 30. In addition, when Kim holds little Tam’s hand as they take their steps towards the dazzling eastern horizon graced with a gradually rising sun, the audience witnesses an entirely new sky opening up to greet Kim on the other side of the vast Pacific ocean.

 

II. Miss Saigon: Sensitivity and Awareness
“Miss Saigon” takes place in Vietnam and Thailand, with the location being Saigon and Bangkok, during the last days of April 30, 1975 until 1978. Consequently, when viewing the performance, a “foreign” audience may not be as fully sensitive to the details of the musical as a Vietnamese audience.

When the barbed wire fence of the American embassy is thronged by a mass of humanity in conical hats, barefooted, and dressed in traditional black “bà ba” shirts, the Vietnamese audience knows immediately who those people are, and understands clearly why there are numerous barbed wire fences barricading that mass of bare-footed people. When the helicopter ascends into the air leaving behind the mass of hopeless people clad in their "bà ba" shirts, their arms waving skyward in despair, their mouths screaming for the helicopter to return, the Vietnamese audience understands in greater depth the fate of being a defeated people in Saigon on April 30. Then when the red and yellow star flag dazzles the entire stage space, the scene shifts to the re-education camp with emaciated figures dejectedly moving back and forth beside ramshackle straw huts; and after that when Kim and her former boss, Engineer, with their hands tied, their clothes torn and soiled, appear under a dim and depressing light, the audience knows immediately what the director of “Miss Saigon” is trying to portray, and what is going to happen to the capital of Saigon, to South Vietnam, and to Kim.

Similarly, when Kim leads little Tam onto the boat to escape Vietnam, those in the audience who had once been boat people feel much more profoundly the sympathy as well as hope for Kim as she decides to leave Saigon to look for a new world and future for herself and for little Tam.

 

III. “Miss Saigon”: Ill-Fated Vietnam
A. The Fate of Poverty
Because they share the Vietnamese identity, when Kim lies down in a puddle of blood gasping her last breath, a Vietnamese audience especially feels the sense of loss and pain of the Vietnamese people, in particular the pain of the Vietnamese woman’s experience in the last one hundred years. For the sake of Tam’s future, Kim decides to sacrifice her life, ending the life of Miss Saigon with a gunshot to the head, as if it were a method of resolving the love triangle between Kim, Chris and Ellen!

It was Kim’s hope that Chris, her former lover would find peace of conscience after having left Kim and her unborn baby on April 30, 1975.

Kim’s death would allow Chris and Ellen to fully extend their arms to welcome and receive Tam into their home in America to give the boy a new life.

Similar to the Vietnamese musical "Nửa Đời Hương Phấn," (1) “Miss Saigon” is only a musical but with dramatic details. Hương and Kim are but characters in stage productions. After the velvet curtain closes at the end of "Nửa Đời Hương Phấn" and “Miss Saigon”, no one in the audience will continue to shed tears for Hương or Kim when they step through the theatre doors into their daily lives. But who can say that in real life there are not characters with similar dramatic life stories? And more importantly, who can say that "Nửa Đời Hương Phấn" and “Miss Saigon” do not reflect a part of the whole picture of the political and social situation that existed during the time that Hương and Kim were born and grew up? This long-winded analysis is meant to help the audience of “Miss Saigon” recognize an aspect or a part of the reality of the Vietnam War that has unintentionally been put on display in the musical; that is, eventually the one who suffers is always the innocent victim of the war; above all, after the Vietnam War came to an end, the victim of this international conflict was not the American soldier named Chris, or the French-Vietnamese “papasan” named Engineer, or the American blonde named Ellen, but a black-haired Vietnamese girl named Kim, known as Miss Saigon.

Before 1975, in the chaos of war, Miss Saigon’s parents died, leaving her orphaned, and struggling to find a way to survive. After Chris, her beloved, returned to America, Miss Saigon was left behind, day after day waiting in vain for Chris to come back, to rescue her from this desperate situation. But Chris remained on the faraway horizon, so that in the end, Miss Saigon had to risk death to make her way past the border guards, and at sea the swarming Thai pirates in order to make her way to Bangkok, Thailand. In Bangkok, Miss Saigon continued to work for the “papasan” Engineer, waiting for the day when she would be reunited with Chris. That day came as she had dreamt, but “how painful is the woman’s fate” because Chris had already married Ellen. In the end, Miss Saigon terminated her life, so that the American GI named Chris could cease worrying about the past, and instead look happily towards the future with a happy family, a beautiful wife, and a clever child.

If “Miss Saigon” had to conclude with a death, then why was the character of the American soldier not chosen?

If we wanted to close off a past that was filled with mistakes, why was not the American wife named Ellen the one to be sacrificed?

In the end, neither Chris nor Ellen was chosen as the sacrificial lamb. So the curtain fell on the stage of “Miss Saigon” with the following formula:

Chris (Father) + Ellen (Mother) + Tam (Son)/America = HAPPINESS

Perhaps, Chris is now living happily with Ellen and Tam somewhere in North America. By this time, Tam is about a 30 year old doctor who dons Dolce & Gabbana glasses and has recently graduated from Stanford Medical School.

It is only Miss Saigon who looses heavily after the Vietnam War, because history is never on the side of the one who holds a gun to her head. Now, green grass grows all around the grave of Miss Saigon, whose body has deteriorated completely, leaving behind mere remnants with traces of her Vietnamese DNA.

Is it the fate of poverty that causes Kim to be pushed onto the stage as the scape-goat, a pawn (2) in an international game of chess?

How pitiful is the story of Miss Saigon of long ago!

How painful is the fate of Miss Saigon of a past era!

B. The Vietnamese DNA
When the velvet curtain of “Miss Saigon” is drawn, the “foreign” audiences are able to breathe a sigh of relief because they feel that the conflict called the Vietnam War has concluded. Perhaps people think even though “Miss Saigon” closes with a Vietnamese girl left in a puddle of blood, C’est la vie! There has to be a sacrifice to reach a happy ending. If not how can humanity bring to a close a long sad book with many chapters.

But how strange it is that it is not the Americans (Chris or Ellen), but it has to be the Vietnamese woman who closes this tragic chapter. Is Vietnamese life cheap like a water hyacinth drifting down the river so that a Saigonese girl named Kim can be sacrificed for the sake of a happy ending?

If Kim was not born in Vietnam but in Sydney or Washington, D.C., Paris or Tokyo, what would her fate have been? Perhaps now Miss Saigon would be the wife of Prince Nahurito. If that was true, who would dare touch even the hem of the dress of a Japanese princess?

According to Australian television news, the remains of two Australian soldiers, Richard Parker and Peter Gillson, who went missing in action in Vietnam in 1965, were returned to Australia on 6 June 2007. Because Parker and Gillson are Australians, their bones contain Australian DNA. The little left of their remains were respected, valued, and solemnly saluted by Australians when they returned to their homeland, even though Parker and Gillson were simply ordinary soldiers of Australia, one of the countries on the losing side in the Vietnam War. On the other hand, what has happened to the remains of Vietnamese soldiers (of the Republic of Vietnam/South Vietnam) who laid down their lives in the Vietnam War? Who will salute and pay respect before the remains of the Vietnamese people those who sacrificed their lives in the Vietnam conflict? If the remains being kept at the Bien Hoa Military Cemetery, (3) which has recently been returned to the government officials of Binh Duong Province, contained Australian or American DNA, who would dare violate them?

Looking at the honour others pay to their fallen soldiers, we can’t help but feel pity for ourselves; because it does truly seem that bones carrying Vietnamese DNA are not worth more than a little water hyacinth floating on the river. Hence, we can’t blame people for not taking time to go into the jungle looking for Vietnamese bones to take back for public honor in the War Memorial. Who has the time to dive into the ocean to search for the decaying bones of the boat people (who fled Vietnam by boats after the Fall of Saigon)?

Who told them to be born carrying Vietnamese DNA? Who can blame people everywhere for sacrificing Miss Saigon like a pawn for the sake of a happy ending?

C. The Post-War Miss Saigon
Chris and Ellen of the musical “Miss Saigon”, representing the United States and the Western World, still live happily in their post-Vietnam War life. In this war, some world leaders, who made poor political decisions, have ironically became legends! As a result of the Vietnam War, some people suddenly became rich filling their Swiss bank accounts. It’s only Miss Saigon in the post-war era who continues to lose heavily. The post-war Miss Saigon has never become a legend and has never had a single US dollar to fill her pockets. One can’t blame these girls for selling their bodies to Taiwanese men. The post-war Miss Saigon is still being humiliated by these round faced strangers right in their own homeland, (4) Taiwan, afterwards only to be abused and cursed.

Because the bones of Miss Saigon in the post-war era contain Vietnamese DNA, Vietnamese young ladies are still bound to a destiny of being servants and slaves for people in neighboring countries. We can’t blame the fact that Miss Saigon in the post-war era is made to take off all her clothes so that banal Taiwanese men can look her body over to make their selection like buyers picking hens sold at the market (5).

We can’t blame the post-war Miss Saigon women living in Taiwan for frequenting pubs and karaoke bars like mayflies, trying to get bills stuffed down their bras so that they can send the money to their parents to dig a well, or replace the straw roof of their house with tiles.

How painful it is to look at the fate of Miss Saigon in the years before 1975 and after 1975 even until today.

D. Little Miss Saigon
It is not just Miss Saigon, but even the Little Miss Saigons of 8 and 10 years who instead of playing the games "Skipping Ropes" and "Selling Food at the Market," are now selling their bodies in brothels in Kampuchea entertaining foreign men. But how could this phenomenon of Little Miss Saigon selling her body in Kampuchea be prevented when it is the very parents of countless Miss Saigons who readily open their palms to accept the dollars handed to them by the papasan. The poor parents themselves sell their daughters of age 8 and 10 to the brothels to serve foreign men.

In 1989, “Miss Saigon” appeared for the first time on the London stage. Perhaps at sometime in the future a musical extravaganza entitled “Little Miss Saigon” will appear on the stage in London or in Little Saigon, Orange County, USA. “Little Miss Saigon” could open with events taking place in Saigon and conclude in Kampuchea, with sceneries and song lyrics as follows:

On the stage, below dim and gloomy lights, while waiting for the papasan to hand over money and take away a little girl for a run-down bar in Saigon, an ABC News reporter interviews the parents of Little Miss Saigon through a song entitled “Why?”

“Why do you sell your little girl who is only 8 or 10 years old?”

The parents of Little Miss Saigon, barefooted, clad in checkered headcloths, puffing on hand-rolled cigarettes, shrug their shoulders responding with the song “Reality and Hope”:

“The house is filled with mouths to feed. Over ten children. We sell the little one off. Who knows, things might get better.”

The musical “Little Miss Saigon” then changes scene. Now appear the Tonle Sap Lake of Kampuchea. Beside a golden temple in the capital city, the ABC News reporter asks a large man with brown hair, a double-chin, a face covered with freckles, and a beer belly with a song entitled “Only 8 years old”.

“Do you know that this little girl is only 8 years old?”

The brown haired man makes a belligerent gesture, his hands continuing to remove the clothes of Little Miss Saigon (similar to the action of the “papasan” Engineer with Kim in Miss Saigon), one finger pointing to his chest, singing a song entitled “Vietnamese DNA”

“Look carefully, these little bones have been infected with Western DNA. After the battle of Dien Bien Phu in 1954, (6) the pawn of Indochina to be sacrificed is still this little girl…”

The reporter turns to an Asian businessman with thick eyebrows, small slanty eyes, wearing a nice white suit, one hand holding a Canon camera, the other holding Little Miss Saigon at the age of 10. The reporter sings the song “Only 10 years old.”

“Do you know that this girl is only ten years old?”

The businessman waves dollar bills in the air and sings the song “Money”.

“Money is god. Money is the strength of youth, the health of the old… After overthrowing Japanese rule in 1945, the pawn of the Greater East Asian Co-Prosperity Sphere (7) is still this little girl…”

How painful for the fate of Little Miss Saigon even today!

The Vietnam War came to an end on paper in January 1973 in Paris, but actually in April 1975 when North Vietnam’s tanks crashed into the gates of the Independence Palace. If one had to analyze through the lenses of Winner and Loser, everyone in the world won, except Miss Saigon and Little Miss Saigon who suffered the greatest loss, and continue to lose without ceasing.

If this had been known sooner, Miss Saigon Kim should have asked God:

“Please don’t make me Miss Saigon. I’d rather be Miss Sydney, or Miss Washington. Miss Paris, Miss Tokyo, anything else is fine, but, please not Miss Saigon. I am begging you.”


Notes:

(1). "Nửa Đời Hương Phấn," a drama, composed by Hài Triều and Hoa Phượng, is about the life of a high-class prostitute, named Hương. Hương, a country girl, lived in a remote area in Vietnam. Because of poverty, she left her village for Saigon. In this city, she earned her living by working as a prostitute in a luxurious bar. She later met Tùng, a son of a noble family, and fell in love with him. For Tùng’s reputation, Hương eventually left everything and joined a Buddhist monastery.

 (2). The pawn is an insignificant piece and easily sacrificed in a chess game.

(3). Bien Hoa Military Cemetery contains the graves of more than 16,000 fallen soldiers of the Army of the Republic of Vietnam (South Vietnam). In the early of 2006, the Vietnamese Communist Government attempted to erase the cemetery.

(4). Michael Nguyen in Trafficking the Vietnamese People to Taiwan: UGLY PICTURES wrote, “One of many dramas of the Vietnamese brides in Taiwan is illustrated through the story of Thu’s abuse. She told me she was raped by her father in-law and brothers in-law, while she and her husband were sharing the same house with them. In the day time, her father in-law and two younger brothers in-law would return home from working in the rice fields. They asked her to prepare lunch for them in their room. Once she stepped inside of the room, they locked the door and then abused her sexually. Thu complained that her husband did not believe what she told him. To protect herself, Thu later demanded to be allowed to work in a nearby factory, ‘so I would not be at home during the days,’ she said. Once they were stable financially, Thu arranged to move out of her father in-law’s house.” For more information of human trafficking in Taiwan, read, Michael Nguyen, SVD, Trafficking the Vietnamese People to Taiwan: UGLY PICTURES (http://www.nguyentrungtay.webs.com/uglypictures.html).

(5). Ibid.

(6). The battle of Điện Biên Phủ, a major and significant battle that took place between French soldiers and Việt Minh (Vietnamese Communist Party) between March and May 1954 in the Điện Biên Phủ valley, northwest of Hanoi. The French lost the battle. The end of the battle resulted with the withdrawal of the French military from Vietnam and the signing of the 1954 Geneva Accords which divided Vietnam into two nations, Communist North Vietnam and Democratic South Vietnamese.

(7). The Greater East Asia Co-Prosperity Sphere was a propaganda idea created by the Empire of Japan and promulgated in the occupied Asian nations during the World War II. This concept promoted the cultural and economic unity in Asia.

 

Nguyễn Trung Tây
Miss Saigon: Phận Việt Nam

 

Đau đớn thay phận đàn bà...
Nguyễn Du

...Hình như đúng thật là xương cốt mang nhiễm sắc thể DNA Việt Nam thì rẻ mạt, giá trị chỉ ngang ngửa với giá cám bèo trong ao với lục bình trôi sông. Chẳng trách tri thiên hạ có ai mà rỗi hơi ghé lên rừng đi tìm kiếm những mảnh xương trắng Việt để mà thành kính tưởng nhớ? Ai phí hơi lặn xuống biển đi tìm những nắm xương tàn Việt Nam để mà hối hận ăn năn?

Ai biểu hồi đó sinh ra với nhiễm sắc thể DNA Việt Nam làm chi?

Không giống như những đại nhạc kịch Les Misérables và The Phantom of the Opera, trong khi đang thưởng thức đại nhạc kịch MISS SAIGON nổi tiếng của thế giới, có lẽ khán giả người Việt Nam, đặc biệt người Việt Nam của thời Cộng Hòa nói chung và người Sài Gòn trước năm 75 nói riêng, sẽ nhạy bén và cảm nghiệm được những tình tiết của nhạc kịch nhiều hơn so với những khán giả “ngoại quốc”, bởi vì những nhân vật và những hoạt cảnh diễn ra trên sân khấu nhắc nhở khán giả Việt Nam tới một thời của miền Nam, những ngày cuối cùng trước khi Sài Gòn sụp đổ, và thân phận của người Việt cũng như thân phận của phụ nữ Việt Nam trước và sau năm 75. 

I. Miss Saigon
MISS SAIGON mở ra với không gian nóng hầm hập của thủ đô Sài Gòn vào những ngày cuối cùng của tháng 4 năm 75, và đóng lại tại thủ đô Bangkok với đèn xanh đèn đỏ chớp tắt trên cửa những thương hiệu của vương quốc Thái Lan vào năm 78. MISS SAIGON, nhạc của Claude-Michel Schönberg, lời của Richard Maltby, Jr. & Alain Boublil, do Cameron Mackintosh và Alain Boublil sản xuất, đã xuất hiện lần đầu tiên tại rạp Drury Lane Theatre, London vào ngày 20 tháng 9 năm 1989. Và từ đó cho đến nay, sau những chuyến lưu diễn tới nhiều quốc gia trên thế giới, MISS SAIGON tiếp tục và sẽ còn tiếp tục thu hút trái tim của hàng triệu triệu khán giả trên khắp thế giới.

 

 

MISS SAIGON, chuyển thể từ tuồng opera Madame Butterfly của Giacomo Puccini, xoay quanh cuộc đời của một thiếu nữ Việt Nam tên Kim, cha mẹ chết sớm bởi bom đạn khiến cô lưu lạc, lần bước tới thủ đô Sài Gòn tìm đường kiếm sống. Kim cuối cùng làm việc cho “Tú Bà” mang hai dòng máu Pháp Việt với biệt danh Engineer, chủ lầu xanh chuyên phục vụ cho lính Mỹ GI tại Sài Gòn. Tại quán bar của “Tú Bà” Engineer Kim gặp Chris, lính Thủy Quân Lục Chiến có nhiệm vụ canh gác tòa Đại Sứ Mỹ tại Sài Gòn. Kim và Chris yêu nhau. Kết quả của mối tình này là bé Tâm. Nhưng rất tiếc, Sài Gòn vào những ngày cuối tháng 4 năm 75 đầy những xáo trộn, khiến Chris trong hốt hoảng leo lên trực thăng tháo chạy, để rớt lại Kim với bào thai mới bắt đầu nhú mầm trong bụng.

Chris quay về lại Mỹ, lập gia đình với Ellen. Riêng Kim, sau những thăng trầm trôi nổi bởi cờ đỏ sao vàng, cuối cùng cũng mang bé Tâm vượt biển thoát sang được Thái Lan vào năm 78. Bé Tâm gặp lại được bố trên vùng đất mới, nhưng Kim lại kết liễu cuộc đời bằng một viên đạn (có lẽ đã) bắn thẳng vào đầu. MISS SAIGON kết thúc với cảnh Chris ôm Kim trong vòng tay khóc; trong khi đó, Ellen, vợ của Chris, hân hoan mở rộng vòng tay đón bé Tâm vào trong lòng.

MISS SAIGON dài hơn hai tiếng với Kim và Chris, hai diễn viên chính và bao nhiêu diễn viên phụ khác. Bên cạnh âm nhạc, âm thanh và ánh sáng của nhạc kịch MISS SAIGON phải nói là tuyệt hảo. Khi trực thăng Mỹ xuất hiện trên sân khấu, khán giả cảm nhận được bầu trời và đất dưới bàn chân rung chuyển, bởi những vòng quay của chiếc trực thăng trên bầu trời 30 tháng 4 đang hốt hoảng tìm kiếm bãi đậu ngay trên sân thượng tòa Đại Sứ Hoa Kỳ. Khi Kim nắm tay bé Tâm lần bước tới hướng mặt trời hừng đông đang chuyển mình rực rỡ nơi đường chân trời, khán giả có thể nhìn thấy được cả một bầu trời mới đang mở rộng chào đón Kim bên kia bờ đại dương.

II. Miss Saigon: Nhạy Bén và Cảm Nghiệm
MISS SAIGON dựng trên bối cảnh là Việt Nam và Thái Lan, không gian là Sài Gòn và Bangkok, và thời gian là vào những ngày cuối cùng của 30 tháng 4 năm 75 cho tới năm 78. Cho nên, khán giả “ngoại quốc”, khi theo dõi MISS SAIGON có thể sẽ không nhạy bén với những tình tiết trong nhạc kịch nhiều cho bằng khán giả Việt Nam.

Khi hàng rào kẽm gai của tòa Đại Sứ Hoa Kỳ “bị” bao nhiêu người đội nón lá, đi chân đất, mặc áo bà ba bám đen kịt, khán giả Việt Nam biết ngay quốc tịch của những nhân vật đội nón lá, và hiểu rõ tại sao trên sân khấu bỗng dưng xuất hiện biết bao nhiêu hàng rào kẽm gai xoay tròn chận lối cản đường những người chân đất. Khi trực thăng nhấc mình bay bổng lên trời cao để rớt lại trên sân khấu đám đông mặc áo bà ba, giờ này trong tuyệt vọng, tay vẫy vẫy, miệng thét gào kêu gọi trực thăng quay lại, khán giả Việt Nam sẽ cảm nghiệm sâu hơn về thân phận làm người dân nhược tiểu vào những ngày 30 tháng 4 tại Sài Gòn.

 

 
Trước cửa Tòa Đại Sứ Mỹ

Khi cờ đỏ và sao vàng choáng ngập nghẹt thở sân khấu, rồi trại cải tạo với những thân hình còm cõi vật vờ đi tới đi lui bên cạnh những túp lều tranh lụp xụp, sau đó Kim và ông chủ cũ Engineer, tay đang bị trói, với những bộ quần áo rách rưới khoác trên người xuất hiện dưới ánh đèn tối đen ảm đạm, khán giả Việt Nam hiểu ngay lập tức đạo diễn của MISS SAIGON đang muốn nói điều gì, và chuyện chi đã xẩy đến cho thủ đô Sài Gòn, cho miền Nam, và cho Kim.

 

 
“Tú bà” Engineer sau năm 75

 

Tương tự như vậy, khi Kim dẫn bé Tâm chuẩn bị bước chân lên tàu vượt biên, khán giả từng là thuyền nhân Việt Nam cảm nghiệm sâu xa hơn mối thương tâm đồng thời niềm hy vọng đang dâng cao trong lòng của Kim, khi cô quyết định rời bỏ Sài Gòn, đi tìm một vùng trời khác cho tương lai của mình và của bé Tâm.

III. Miss Saigon: Phận Việt Nam
A. Phận Nghèo
Và đặc biệt nhất, bởi cũng là người Việt Nam, cho nên khi Kim nằm xuống giữa vũng máu nấc nghẹn những hơi thở cuối cùng, khán giả Việt Nam cũng sẽ bùi ngùi, cảm nghiệm được nhiều hơn về thân phận, nếu phải gọi là đớn đau, của người Việt Nam và phụ nữ Việt Nam trong vòng một trăm năm vừa qua. Chỉ bởi vì tương lai của bé Tâm, Kim quyết định hy sinh đời mình, chấm dứt cuộc sống của MISS SAIGON bằng cách cầm súng bắn vào đầu, như là,

(1). Một phương cách để giải gỡ cục diện ngang trái của mối tình tam giác tay ba: Kim, Christ, và Ellen.

(2). Kim hy vọng rằng người tình Chris sẽ yên ổn, thôi không cắn rứt với lương tâm, bởi Kim với bào thai trong bụng đã từng bị Chris bỏ rớt lại vào ngày 30 tháng 4.

(3). Bởi Kim đã chết, vợ chồng Chris và Ellen có thể thoải mái mở rộng vòng tay đón nhận và mang bé Tâm về Mỹ, bắt đầu một cuộc sống mới.

Cũng như tuồng cải lương nổi tiếng Nửa Đời Hương Phấn, MISS SAIGON cũng chỉ là một tuồng nhạc kịch với nhiều tình tiết éo le. Hương hay Kim cũng chỉ là những nhân vật của tuồng kịch của sân khấu. Sau khi màn nhung của tuồng cải lương Nửa Đời Hương Phấn hay đại nhạc kịch MISS SAIGON đóng lại, khán giả không ai sẽ tiếp tục kéo dài những giọt nước mắt khóc thương cho Hương và Kim ra tới tận ngoài cửa rạp hoặc vào trong đời sống thường nhật. Nhưng ai dám bảo ngoài đời lại không có những nhân vật thật với những cuộc sống éo le như Hương và Kim. Và điều quan trọng hơn nữa, ai dám bảo Nửa Đời Hương Phấn và MISS SAIGON lại không phản ảnh một phần hoặc là tổng thể của hoàn cảnh chính trị, bối cảnh xã hội, và tình hình thế giới vào thời điểm mà Hương và Kim sinh ra và lớn lên. Phân tích dài dòng như vậy để khán giả của MISS SAIGON nhận ra được một khía cạnh, hay là một phần sự thật về cuộc chiến Việt Nam, vô tình đã được phô bày trong đại nhạc kịch, đó là, cuối cùng, con tốt thí hay là nạn nhân trong cuộc chiến và sau cuộc chiến Việt Nam vẫn chưa bao giờ là anh chàng lính Mỹ có tên Chris, hoặc là “Tú Bà” người Việt có trộn lẫn dòng máu Tây tên gọi Engineer, hoặc là cô đầm Mỹ tóc vàng Ellen, nhưng vẫn là thiếu nữ Việt Nam tên Kim tóc đen, biệt danh MISS SAIGON.

Trước năm 75, bởi loạn lạc chiến tranh, bố mẹ của MISS SAIGON chết đi, khiến MISS SAIGON mồ côi, lạc loài một thân một mình tìm kế sinh nhai. Sau khi Chinh Phu Chris bỏ chạy về Mỹ, Hòn Vọng Phu MISS SAIGON bị bỏ rớt lại, tháng ngày chờ đợi trong tuyệt vọng giây phút Chinh Phu Chris quay về, giải cứu nàng khỏi cảnh đọa đày. Nhưng bởi bóng dáng Chinh Phu vẫn biền biệt nơi cuối đường chân trời, Hòn Vọng Phu MISS SAIGON cuối cùng liều chết vượt qua hàng rào công an biên phòng, hải tặc Thái Lan dầy đặc để vượt thoát qua được tới Bangkok, Thái Lan. Tại Bangkok, MISS SAIGON lại tiếp tục làm việc cho “Tú Bà” Engineer chờ đợi ngày gặp lại được Chris. Ngày đó rồi cũng tới như MISS SAIGON đã từng mơ ước, nhưng “đau đớn thay phận đàn bà”, bởi Chris đã lập gia đình với Ellen. Chung cuộc, MISS SAIGON kết liễu cuộc đời của mình, để chú lính Mỹ GI Chris có thể thôi nhìn về quá khứ, nhưng hăm hở bước vào tương lai với gia đình hạnh phúc, với vợ đẹp con khôn.

Nếu phải kết thúc MISS SAIGON với một cái chết, tại sao anh chàng lính Mỹ lại không phải là một nhân vật được chọn? Nếu muốn đóng lại một quá khứ nếu phải gọi là một cái quá khứ đầy những lầm lỡ, tại sao không để cho cô vợ người Mỹ tên là Ellen hy sinh?

Nhưng cuối cùng, vẫn không ai chọn Chris hoặc là Ellan làm hai nhân vật của mùa Thương Khó. Cho nên sân khấu MISS SAIGON đã được đóng lại với công thức:

Bố Chris + Mẹ Ellen + Con Tâm/(trên) vùng đất Mỹ = Hạnh Phúc

Bây giờ, Chris, người chồng một thủa của MISS SAIGON đang sống hạnh phúc với vợ hiền Ellen và Tâm ở một nơi nào đó trên vùng trời Bắc Mỹ. Giờ này có lẽ bé Tâm đã trở thành một ông bác sĩ ba mươi tuổi, đeo kiếng gọng Dolce & Gabbana, tóc óng mầu tơ của bố, vừa mới tốt nghiệp văn bằng bác sĩ chuyên ngành của đại học Stanford, CA.

Chỉ có MISS SAIGON của Việt Nam là thua nặng và thua đậm sau cuộc chiến, bởi vì lịch sử chưa bao giờ thuộc về kẻ cầm súng tự bắn vào đầu! Bây giờ mồ của MISS SAIGON cỏ đã xanh, xương thịt da vàng đã tan rửa hết, chỉ còn trơ trọi lại những mảnh xương tàn mang nhiễm sắc thể DNA nhãn hiệu Việt Nam.

Có phải vì phận nghèo, cho nên cuối cùng Kim bị đẩy ra sân khấu làm vật hy sinh, làm tốt thí cho một ván cờ quốc tế?

Tội nghiệp cho MISS SAIGON của thủa xưa!

Đau đớn thay cho thân phận MISS SAIGON của một thời

B. Nhiễm Sắc Thể DNA Việt Nam
Khi màn nhung sân khấu của MISS SAIGON ở ngoài đời và trong rạp vừa khép lại, khán giả người “ngoại quốc” có lẽ đã thở phào mừng vui nghĩ rằng thế là xong một cuộc chiến có cái tên gọi Vietnam War. Có thể thiên hạ đã từng chép miệng thầm nghĩ,

— Mặc dầu MISS SAIGON đóng lại với một mạng người con gái Việt Nam nằm chết trên vũng máu, nhưng cuộc sống mà! Phải có sự hy sinh chứ! Nếu không, làm sao nhân loại có thể đóng lại được cả một chương sách buồn thảm dài không biết là bao nhiêu tập!!!

Ủa? Lạ kỳ chưa? Tại sao lại không là người Hoa Kỳ, hay là người nào khác, nhưng lại là người Việt Nam đã được mang ra làm vật tế thần để nhân loại có thể đóng lại cả một chương sách buồn thảm? Bộ xương cốt Việt Nam, sinh mạng Việt Nam thì rẻ như bèo cám, như lục bình trôi sông, cho nên thiếu nữ Sài Gòn tên Kim bị mang ra làm con dê tế thần cho nền hòa bình của thế giới?

Hồi đó, nếu Kim đừng sinh ra tại miền Nam, mà tại Sydney hoặc là Washington, DC, hay là Paris, Đông Kinh, thì không biết số phận của cô Kim giờ sẽ ra sao? Dám bây giờ MISS SAIGON đang là vợ của Đương Kim Hoàng Tử Nahurito lắm ạ… Nếu đúng là như vậy, ai mà dám đụng đến ngay cả cái tà áo của đương kim Công Chúa Nhật hoàng. Có mà đứt đầu!

Mới đây thôi, theo tin tức của những đài truyền hình Úc, thi hài của Hạ Sĩ Richard Parker và Binh Nhì Peter Gillson, hai binh sĩ của Hoàng Gia Úc Đại Lợi mất tích tại chiến trường Việt Nam vào năm 1965, vừa được mang về lại Úc vào ngày 6 tháng 6 năm 2007. Bởi Richard và Peter là hai người Úc, xương cốt của họ mang nhiễm sắc thể DNA Úc, những nắm xương tàn của họ được trân trọng, được quý mến, được nước Úc đứng nghiêm chào đón khi họ quay về lại nơi chôn nhau cắt rốn, mặc dầu Richard và Peter cũng chỉ là hai người binh sĩ (với vai lính tốt) của Hoàng Gia Úc, một quốc gia dân chủ lập hiến nằm trong danh sách những quốc gia đã thua trong cuộc chiến Việt Nam. Nhưng còn những xương cốt của người Việt Nam đã nằm xuống bởi cuộc chiến Việt Nam thì sao? Ai sẽ trân trọng, đứng nghiêm chào đón trước những nắm xương mang nhiễm sắc thể DNA Việt Nam đã bỏ mình bởi cuộc chiến Việt Nam? Nếu những bộ xương đang nằm tại nghĩa trang Quân Đội, vừa mới được giao trả cho chính quyền địa phương tại tỉnh Bình Dương mang nhiễm sắc thể DNA Úc Đại Lợi hoặc là Hoa Kỳ, ai dám đụng đến những bộ xương này?

Trông người mà lại ngậm ngùi đến là khó chịu khi nghĩ đến ta, bởi vì hình như đúng thật là xương cốt mang nhiễm sắc thể DNA Việt Nam thì rẻ mạt, giá trị chỉ ngang ngửa với giá cám bèo trong ao với lục bình trôi sông. Chẳng trách tri thiên hạ có ai mà rỗi hơi ghé lên rừng đi tìm kiếm những mảnh xương trắng Việt để mà thành kính tưởng nhớ? Ai phí hơi lặn xuống biển đi tìm những nắm xương tàn Việt Nam để mà hối hận ăn năn?

Ai biểu hồi đó sinh ra với nhiễm sắc thể DNA Việt Nam làm chi?

Chẳng trách chi thiên hạ bốn phương thí MISS SAIGON cô Kim như một con tốt thí cho một nền hòa bình.

C. Miss Saigon Thời Hậu Chiến
Chris và Ellen của nhạc kịch MISS SAIGON, hai nhân vật tượng trưng cho nước Mỹ và thế giới Tây Phương, hiện giờ vẫn đang sống vui tươi và sống hăm hở với cuộc sống sau cuộc chiến Việt Nam. Bởi cuộc chiến Việt Nam, dăm ba người làm những bài toán sai lầm bỗng dưng hóa thành huyền thoại! Cũng bởi cuộc chiến Việt Nam, vài trăm người tay trắng bỗng dưng trở nên giàu có, tiền đô la chất cao trong ngân hàng Thụy Sĩ! Chỉ có MISS SAIGON của thời hậu chiến là tiếp tục thua nặng. MISS SAIGON thời hậu chiến chưa bao giờ trở thành huyền thoại và cũng vẫn chưa bao giờ có một đồng đô la dính trong túi. Chẳng trách chi họ lại đang tiếp tục hăm hở bán mình cho Đài Loan. Nói một cách khác, MISS SAIGON của thời hậu chiến vẫn còn đang bị chủ nhân mặt tròn coi thường, lăng nhục ngay tại quê hương, rồi là hành hạ, chửi mắng, trên mảnh đất có tên là Đài Loan.

Bởi vì xương cốt của MISS SAIGON của thời hậu chiến có DNA nhiễm sắc thể Việt Nam; cho nên, MISS SAIGON của thời hậu chiến mang đậm trên khuôn mặt thân phận đầy tớ, con ở cho người lân bang!

Chẳng trách chi, MISS SAIGON của thời hậu chiến bị dân ngu khu đen Đài Loan bắt cởi bỏ hết y phục trên mình để họ xăm xoi dòm ngó, chọn lựa như những con gà mái tơ trước khi mang ra chợ rao bán![1]

Chẳng trách chi, MISS SAIGON của thời hậu chiến tại Gia Nghĩa, Đài Loan tiếp tục lao mình vào quán bia hơi, quán Karaokee như những con thiêu thân để kiếm cho được những tờ giấy tiền đô la tiền Đài, nhét dấu sâu vào trong ngực, gửi về cho cha mẹ đào một cái giếng, lợp lại mái ngói của căn nhà tranh vách đất![2]

Thật là đau đớn, đớn đau cho thân phận MISS SAIGON của trước năm 75 và cả sau năm 75.

D. Little Miss Saigon
Mà không phải chỉ có MISS SAIGON, nhưng ngay cả những LITTLE MISS SAIGON tuổi của lên 8 lên 10 ngây thơ nhảy dây bán hàng, giờ này lại đang tiếp tục bán thân tại những hang động ở Nam Vang để làm thú vui cho người ngoại quốc.

Nói đi thì cũng phải nói lại, làm sao mà cản ngăn cho được hiện tượng LITTLE MISS SAIGON bán thân trên đất Nam Vang, bởi vì chính cha mẹ của bao nhiêu LITTLE MISS SAIGON hân hoan xòe tay ra nhận tiền đô của Tú Bà, đồng ý bán những cô con gái tuổi lên 8 lên 10 của chính mình vào trong những hang động phục vụ thú vui cho ngoại nhân.[3]

Năm 1989, MISS SAIGON xuất hiện trên sân khấu thủ đô London của Anh. Đề nghị là hai mươi năm sau, năm 2009?, hay là vào năm 2010, đại nhạc kịch LITTLE MISS SAIGON cũng nên xuất hiện trên sân khấu của London, Anh Quốc, hay là Little Saigon, Quận Cam. LITTLE MISS SAIGON nên bắt đầu diễn ra tại thành phố Sài Gòn và kết thúc tại thủ đô Nam Vang, với phong cảnh và những lời nhạc tương tự như sau:

Trên sân khấu, dưới ánh đèn mờ tối ảm đạm, trong khi đang chờ đợi Tú Bà tới giao tiền và bắt con tại một quán rượu lụp xụp của thành phố Sài Gòn, phóng viên đài truyền hình ABC phỏng vấn cha mẹ của LITTLE MISS SAIGON qua bài hát “Tại Sao?”,

— Sao ông bà lại bán con gái tuổi lên 8 lên 10?

Cha mẹ của LITTLE MISS SAIGON, đi chân đất, đầu đội khăn rằn ri, miệng bập bập điếu thuốc rê, nhún vai, tỉnh bơ hòa bè bài hát “Thực Tế và Hy Vọng”,

— Nhà một đống miệng ăn. Mười mấy đứa con, bán đi con nhỏ đó, biết đâu gia cảnh lại đỡ hơn.

Nhạc kịch LITTLE MISS SAIGON chuyển cảnh, lần này là xứ Chùa Tháp với biển Hồ Nam Vang mênh mông sóng nước. Bên cạnh mái chùa vàng của thủ đô Nam Vang, phóng viên ABC hỏi người tóc nâu to lớn, hai cằm, mặt lấm chấm tàn nhang, bụng bự, trong bài hát “Mới Tám Tuổi”,

— Ông biết bé gái này mới tám tuổi?

Người tóc nâu điệu bộ khinh khỉnh, một tay tiếp tục gỡ bỏ y phục của LITTLE MISS SAIGON (tương tự như hành động của “Tú Bà” Engineer đối với Kim trong MISS SAIGON), một tay chỉ vào ngực của mình, miệng hát bài “Nhiễm Sắc Thể”,

— Nhìn cho kỹ đi, xương cốt này có nhiễm sắc thể DNA Tây Phương. Sau trận Điện Biên Phủ năm 54, tốt thí của chiến trường Đông Dương[4] vẫn là con bé này…

Phóng viên ABC quay sang một thương gia mặt Á Châu, chân mày rậm, mắt nhỏ híp lại, đuôi mắt kéo xếch lên, mặc áo vét trắng, quần tây trắng, tay cầm máy chụp hình Canon của Nhật, tay kia ôm LITTLE MISS SAIGON tuổi lên mười, miệng hát bài, “Mới Mười Tuổi”,

— Ông biết bé gái này mới lên mười?

Thương gia giơ cao tiền đô la, cất giọng hát bài, “Tiền”,

— Tiền là tiên là Phật! Là sức bật của tuổi trẻ! Là sức khỏe của tuổi già… Sau năm 45 đảo chánh Nhật, tốt thí của chủ thuyết Đại Đông Á[5] vẫn là con bé này…

Đau đớn thay cho thân phận LITTLE MISS SAIGON sau năm 75!

Cuộc chiến Việt Nam đã kết thúc trên giấy tờ vào tháng 1 năm 73 tại Paris, trên thực tế vào tháng 4 năm 75 khi xe tăng Bắc Việt húc sập cánh cửa Dinh Độc Lập. Nếu phải phân tích dưới lăng kiếng của Thắng và Thua, mọi người trên thế giới đều thắng, chỉ trừ có MISS SAIGON và LITTLE MISS SAIGON là thua nặng, và còn tiếp tục thua dài dài.

Biết thế hồi xưa mở miệng nói với Ông Trời,

— Thôi, đừng cho con làm MISS SAIGON, nhưng làm MISS SYDNEY. Hay là MISS WASHINGTON. Hoặc là MISS PARIS, MISS ĐÔNG KINH. MISS chi cũng được, nhưng xin đừng làm MISS SAIGON. Con năn nỉ Ông Trời đó!

Nguyễn Trung Tây

____________________

Chú Thích

[1] Nguyễn Trung Tây, Bên Ni Bên Nớ II: Hơn Một Năm Sau, Dân Chúa Úc Châu 148 (200): 8-13.

[2] Ibid.

[3] Tuyết Mai. “‘Bán Trinh’ Trẻ Em Việt Nam ở Cambodia,” Dân Chúa Úc Châu 148 (2007) 17-19

[4] Hay Indochina, tên mà chính quyền Pháp vào thời thực dân gọi ba quốc gia trong vùng Đông Nam Á: Lào, Cambốt, và Việt Nam.

[5] Học thuyết Đại Đông Á của Tojo nhằm đề cao tầm ảnh hưởng của chính quyền phát xít Nhật trên những quốc gia Châu Á vào thời kỳ đệ nhị thế chiến.

 

 

trang chính | lời giới thiệu | sống lời chúa | truyện ngắn | liên lạc

copyright © 2004 nguyentrungtay